Strait of Hormuz; ഗൾഫ് മേഖലയിൽ യുദ്ധഭീതി ഉയർത്തി കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ നടന്ന ആക്രമണങ്ങൾക്കൊടുവിൽ, സൈനിക നീക്കങ്ങൾ താത്കാലികമായി നിർത്തിവെക്കാൻ അമേരിക്കയും ഇറാനും ധാരണയിലെത്തി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ ചൊവ്വാഴ്ച ഖത്തർ തലസ്ഥാനമായ ദോഹയിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും. കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് ദിവസങ്ങളായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതോടെയാണ് മേഖലയിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ വഷളായത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ, ഇറാനിയൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് അമേരിക്ക ബോംബാക്രമണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇതിന് തിരിച്ചടിയായി കുവൈറ്റിലെയും ബഹ്റൈനിലെയും അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാനും പ്രത്യാക്രമണം നടത്തി.അമേരിക്കയുടെ നടപടി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചട്ടങ്ങളുടെയും നിലവിലുള്ള ധാരണാപത്രത്തിന്റെയും (MoU) ലംഘനമാണെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഗ്ചി ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ, വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഇറാൻ ലംഘിച്ചതിനാലാണ് ഇറാന്റെ മിസൈൽ, റഡാർ കേന്ദ്രങ്ങളെ തങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ടതെന്ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി എല്ലാത്തരം സൈനിക നീക്കങ്ങളും (Kinetic activity) തൽക്കാലം നിർത്തിവെക്കാൻ ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ചരക്ക് കപ്പലുകളുടെ യാത്ര പുനരാരംഭിക്കും. നേരത്തെ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിൽ ഇറാൻ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യാനായിരുന്നു തീരുമാനിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ വാരാന്ത്യത്തിലെ സംഘർഷത്തെത്തുടർന്ന് ചർച്ചാ വേദി ദോഹയിലേക്ക് മാറ്റുകയും പ്രധാന അജണ്ട ഹോർമുസ് തർക്കമായി നിശ്ചയിക്കുകയുമായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ സാങ്കേതിക സംഘത്തിന്റെ തലവൻ നിക്ക് സ്റ്റുവർട്ടും ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുത്തേക്കും. ഖത്തറിലെ വാർത്തകൾ അറിയാൻ ചാനൽ ഇപ്പോൾ തന്നെ ഫോളോ ചെയ്യൂ
https://chat.whatsapp.com/DYPO80C5nNo3Qv0FLcH5EY?mode=gi_t ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒപ്പിട്ട ധാരണാപത്രത്തിലെ അഞ്ചാം വകുപ്പിനെ (Article 5) ചൊല്ലിയുള്ള വ്യത്യസ്ത വ്യാഖ്യാനങ്ങളാണ് നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണം. ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണമാണ് ഇതിലെ പ്രധാന വിഷയം.
സുരക്ഷിത പാത: ധാരണാപത്രം ഒപ്പിട്ടാൽ 60 ദിവസത്തേക്ക് വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് യാതൊരു ഫീസും കൂടാതെ സുരക്ഷിതമായി കടന്നുപോകാൻ ഇറാൻ സൗകര്യമൊരുക്കണം.
തടസ്സങ്ങൾ നീക്കൽ: 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ കടലിടുക്കിലെ സൈനിക തടസ്സങ്ങളും കുഴിബോംബുകളും ഇറാൻ നീക്കം ചെയ്യണം.
മേഖലാ സഹകരണം: കടലിടുക്കിലെ ഭാവി ഭരണനിർവ്വഹണത്തെയും സേവനങ്ങളെയും കുറിച്ച് ഒമാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുമായി ചർച്ച നടത്തി തീരുമാനമെടുക്കണം.
ഈ വ്യവസ്ഥകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിലെ അനിശ്ചിതത്വമാണ് സൈനിക നീക്കങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചത്. ചൊവ്വാഴ്ച നടക്കുന്ന ചർച്ചയിൽ ഈ വിഷയങ്ങളിൽ വ്യക്തമായ ധാരണയുണ്ടാകുമെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സമാധാനാന്തരീക്ഷം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിൽ ഈ കൂടിക്കാഴ്ച നിർണ്ണായകമാകും.
