Middle East oil exports; പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇസ്രയേൽ-യു.എസ്-ഇറാൻ സംഘർഷം രൂക്ഷമായി തുടരുമ്പോഴും ആഗോള വിപണിയിലേക്കുള്ള എണ്ണക്കയറ്റുമതി തടസ്സമില്ലാതെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ. സമുദ്രപാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധികളെ മറികടക്കാൻ ബദൽ പൈപ്പ്‌ലൈനുകൾ, കടലിലെ കപ്പൽ മാറ്റങ്ങൾ , ഷട്ടിൽ ടാങ്കറുകൾ എന്നിവയെയാണ് സൗദി അറേബ്യയും യു.എ.ഇയും അടക്കമുള്ള പ്രമുഖ എണ്ണ ഉൽപാദക രാജ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഇതോടെ ഒക്ടോബർ 18-ന് അവസാനിച്ച ആഴ്ചയിൽ ഇറാൻ ഒഴികെയുള്ള മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണക്കയറ്റുമതി പ്രതിദിനം ശരാശരി 2.46 കോടി (24.6 ദശലക്ഷം) ബാരലിലെത്തി. യുദ്ധത്തിന് മുമ്പുള്ള ശരാശരിയായ 2.33 കോടി ബാരലിനേക്കാൾ കൂടുതലാണിത് എന്ന് ഊർജ നിരീക്ഷണ ഏജൻസിയായ കെപ്ലർ (Kpler) വ്യക്തമാക്കി.

കയറ്റുമതിയുടെ അളവ് യുദ്ധത്തിന് മുൻപുള്ള നിലയിലേക്ക് ഉയർന്നുവെങ്കിലും, ഇതിനായി ഭീമമായ അധികച്ചെലവാണ് നേരിടേണ്ടി വരുന്നതെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ഊർജ ഏജൻസി (IEA) ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഇറാൻ്റെ ആക്രമണ സാധ്യതയും യുദ്ധഭീതിയും നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ ചരക്കുകൂലി, യുദ്ധ-സാധ്യതാ ഇൻഷുറൻസ് പ്രീമിയം എന്നിവ കുത്തനെ ഉയർന്നു. കയറ്റുമതിയുടെ അളവ് തിരിച്ചുപിടിച്ചെങ്കിലും പഴയ സുരക്ഷിത പാത വീണ്ടെടുക്കാനായിട്ടില്ല, എന്ന് കെപ്ലർ വ്യക്തമാക്കി. യുദ്ധത്തിന് മുൻപ് മേഖലയിലെ ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ 17 ശതമാനം മാത്രമാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഒഴിവാക്കി കൊണ്ടുപോയിരുന്നതെങ്കിൽ, കഴിഞ്ഞ സെപ്റ്റംബറിൽ ഇത് 40 ശതമാനമായി ഉയർന്നു.

മേഖലയിലെ എണ്ണക്കയറ്റുമതി ഇപ്പോൾ മൂന്ന് പ്രധാന മാർഗങ്ങളിലൂടെയാണ് വികേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് (60%): ഏകദേശം 9.9 ദശലക്ഷം ബാരൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ഷട്ടിൽ ടാങ്കറുകൾ വഴി ഇപ്പോഴും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ നീങ്ങുന്നുണ്ട്.

ഒമാൻ ഉൾക്കടൽ (23%): പ്രധാനമായും യു.എ.ഇയിലെ ഫുജൈറ തുറമുഖം വഴി കടലിടുക്കിന് പുറത്തുനിന്ന് നേരിട്ട് കപ്പലുകളിലേക്ക് നിറയ്ക്കുന്നു.

ചെങ്കടൽ (17%): സൗദി അറേബ്യയുടെ ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ടെർമിനലുകൾ വഴിയുള്ള കയറ്റുമതി.

യുദ്ധത്തിന് മുൻപ് 83 ശതമാനം എണ്ണയും ഹോർമുസ് വഴിയാണ് കടന്നുപോയിരുന്നത്. എന്നാൽ സൗദിയുടെ 1,201 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ പെട്രോലൈൻ (Petroline) വഴി ചെങ്കടലിലെ യാൻബു ടെർമിനലിലേക്കും, യു.എ.ഇയുടെ 406 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഹബ്ഷാൻ-ഫുജൈറ പൈപ്പ്‌ലൈൻ വഴി ഒമാൻ ഉൾക്കടലിലേക്കും എണ്ണ എത്തിച്ചാണ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ബദൽ മാർഗ്ഗമൊരുക്കിയത്.

ഹോർമുസ് വഴിയുള്ള സുരക്ഷാഭീഷണി മറികടക്കാൻ ഉൽപാദകർ ഷട്ടിൽ സംവിധാനം വിപുലീകരിച്ചു. ഗൾഫ് തുറമുഖങ്ങളിൽനിന്ന് ക്രൂഡ് നിറയ്ക്കുന്ന ചെറുകിട ടാങ്കറുകൾ തങ്ങളുടെ ഓട്ടോമാറ്റിക് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ സിസ്റ്റം (AIS) ഓഫാക്കി ഹോർമുസ് കടക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഫുജൈറ അല്ലെങ്കിൽ ഒമാനിലെ സോഹാർ തീരത്ത് നങ്കൂരമിട്ടിരിക്കുന്ന വൻകിട കപ്പലുകളിലേക്ക് (VLCCs) ചരക്ക് മാറ്റുന്നു. ഓഗസ്റ്റിൽ ഹോർമുസ് കടന്ന ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ 70 ശതമാനത്തിലധികവും ഇത്തരത്തിൽ കടലിൽ വെച്ച് മറ്റ് കപ്പലുകളിലേക്ക് മാറ്റിയവയാണെന്ന് കെപ്ലർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. മേഖലയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കയറ്റുമതി തിരിച്ചുപിടിച്ചെങ്കിലും, യു.എസ് ഉപരോധവും ഉപരോധ നടപടികളും കാരണം ഇറാന് ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കാനായിട്ടില്ല. മൊത്തത്തിലുള്ള കയറ്റുമതി വർധന കണക്കാക്കുമ്പോൾ ഇറാന്റെ വിഹിതം ഇപ്പോഴും ചുരുങ്ങിത്തന്നെ തുടരുകയാണ്.